Ramowy program szkolenia – Programowanie dla dzieci i młodzieży w wieku od 10 do 18 lat

Wstęp

II etap realizacji projektu zakłada zajęcia dla uczniów prowadzone przez pracowników gminnych samorządowych jednostek kultury. Zdobyte w I etapie kompetencje mają – w tej części szkolenia – pozwolić na przygotowanie drużyny (którą stworzą uczestnicy szkolenia) do wzięcia udziału w międzynarodowym konkursie FIRST LEGO League.

Konkurs zakłada pracę uczniów w kilku różnych obszarach. Najbardziej rozpoznawalna jest konkurencja Robot Game, gdzie autonomiczny robot zbudowany z klocków musi rozwiązać jak najwięcej zadań w określonym czasie na macie edukacyjnej, która jest równocześnie planszą konkursową. Zadaniem uczestników jest zaprojektowanie, zbudowanie i zaprogramowanie takiego robota w czasie przygotowań i zaprezentowanie jego działania w trakcie zawodów. Na tym jednak nie kończy się praca drużyn. Drugim zadaniem, do którego należy się przygotować jest projekt badawczy. Drużyna – w ramach ogólnego Tematu konkursu w danym sezonie – musi zidentyfikować problem i zaproponować jego rozwiązanie. Kluczowe jest podzielenie się efektami pracy z potencjalnymi beneficjentami oraz skontaktowanie się – na etapie przygotowań – ze specjalistami w danej dziedzinie, którzy mogą pomóc drużynie w wyborze oraz analizie problemu badawczego. Podczas konkursu drużyna musi zaprezentować swój problem badawczy i sposób jego rozwiązania.

Trzecie wyzwanie wiąże się z konkurencją „Praca robota”. Drużyna powinna – w trakcie przygotowań – dokumentować proces projektowania i budowania robota oraz przygotowane strategie rozwiązywania poszczególnych zadań na macie edukacyjnej. Sędziowie zapoznają się przygotowanymi materiałami i sprawdzą umiejętności techniczne i programistyczne uczestników.

Ostatnia część konkursu ma ocenić umiejętności współpracy i „ducha” drużyny. Podczas zawodów uczestnicy zostaną postawieni przed zadaniem, które trzeba będzie przeanalizować i wykonać w określonym czasie.

Grupa docelowa

Uczniowie w wieku 10-18 lat

Cele szkolenia – Kompetencje rozwijane w czasie zajęć

  • definiowanie problemu we współpracy z innymi uczestnikami
  • analiza sytuacji problemowej
  • szukanie dróg rozwiązań problemu
  • wybór najefektywniejszej drogi rozwiązania problemu
  • prezentacja sposobu rozwiązania problemu

Program szkolenia

Lp. Temat Liczba godz.
1 Podstawy przekładni zębatej 2
2 Kontrolowanie ruchów robota 2
3 Czujniki w działaniu 2
4 Śledzenie linii i żyroskop 2
5 Budowa maty edukacyjnej 2
6 Rozwiązywanie wyzwań – cz. 1 2
Rozwiązywanie wyzwań – cz. 2 2
Rozwiązywanie wyzwań – cz. 3 2
Rozwiązywanie wyzwań – cz. 4 2
Rozwiązywanie wyzwań – cz. 5 2
Rozwiązywanie wyzwań – cz. 6 2
7 Projekt badawczy – cz. 1 2
Projekt badawczy – cz. 2 2
Projekt badawczy – cz. 3 2
8 Przygotowanie do startu 2
Razem 30

Scenariusz 1 – Podstawy przekładni zębatej – 2h

Cel ogólny
Zdobycie / utrwalanie umiejętności analizy problemu i szukania różnych dróg jego rozwiązywania.

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik będzie potrafił:

  • zdefiniować przekładnię jako koło zębate, które zazębia się z innym kołem zębatym w celu przeniesienia siły lub prędkości;
  • zbudować model, który będzie obniżał lub zwiększał prędkość obrotową;
  • zbudować model, który będzie obniżał lub zwiększał moment obrotowy;
  • rozmieścić koła zębate tak, aby obracały się w tym samym kierunku lub w przeciwnych kierunkach, zgodnie z potrzebami;
  • wykorzystać informację o liczbie zębów w kołach składowych do wyznaczenia przełożenia przekładni

Treści
Podstawy mechaniki – działanie przekładni zębatych. Kierunek, prędkość i moment obrotowy

Opis i realizacja
1. Pierwsze spotkanie rozpoczyna się od poznania się uczestników i określenia zasad pracy.
2. Kolejnym krokiem jest przeprowadzenie testu początkowego poziomu kompetencji cyfrowych uczestników.
3. Prowadzący inicjuje pierwsze ćwiczenia warsztatowe, obserwując interakcje w grupie i – jeśli zajdzie taka potrzeba – modyfikując podział na pracujące wspólnie pary uczestników.
4. Uczniowie (pracując w parach) rozpoczynają od zbudowania modelu przekładni według instrukcji, następnie przeprowadzają kolejne badania innych konfiguracji zaproponowanych w zadaniu. W trakcie badań wykorzystują przykładowy program sterujący urządzeniem.
5. Ostatnią częścią zajęć będzie dzielenie się wynikami pracy. Każda z par prezentuje i tłumaczy pozostałym uczestnikom działanie przynajmniej jednej konfiguracji przekładni.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Podczas tego spotkania prowadzący powinien wpłynąć na podział na robocze pary w ten sposób, że osoby o wysokim poziomie zaawansowania powinny pracować z osobami początkującymi, wspierając je w realizacji zadań. Grupy, które będą pracować znacznie szybciej, powinny przetestować dodatkowe konfiguracje przekładni, zarówno znajdujące się w materiałach dydaktycznych jak i własne konstrukcje. Grupy, w których uczestnicy będą mieli kompetencje związane z programowaniem na poziomie min. średniozaawansowanym, powinny od samego początku tworzyć programy w języku tekstowym.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Do budowy urządzeń można wykorzystać instrukcje w postaci au-diodeskrypcji lub skorzystać z narzędzi ułatwiających przyswajanie treści z ekranu komputera (lupa, regulacja kontrastu). Programowanie może odbywać się w języku tekstowym (np. ze wsparciem narzędzi do czytania zawartości ekranu) lub z wykorzystaniem graficznego języka programowania. W przypadku uczestników z zaburzeniami rozwojowymi ze spektrum autyzmu może zajść potrzeba pracy samodzielnej, ale w dłuższej perspektywie należy próbować socjalizacji i łączenia w grupy. Ogólnoświatowe badania pokazują, że sytuacja konstruowania z klocków pomaga przy przełamywaniu typowych w tej sytuacji barier.

Scenariusz 2 – Kontrolowanie ruchów robota – 2h

Cel ogólny
Zdobycie / utrwalanie umiejętności szukania różnych dróg rozwiązywania problemów i wyboru najefektywniejszej z nich.

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • potrafi przeprowadzać analizę relacji proporcjonalnych i wykorzystywać jej wyniki do rozwiązywania rzeczywistych problemów,
  • rozumie koncepcję współczynników i wykorzystania ich w celu rozwiązywania problemów,
  • zna i wykorzystuje polecenia sterujące ruchem robota (ruch do przodu i do tyłu, skręty punktowe, zakręty i pojedyncze obroty silnika)
  • rozumie różnice między różnymi jednostkami akcji motorycznej, takimi jak czas, stopnie i obrót w sytuacji jazdy na wprost i obrotu robota.

Treści

  • Ruch i stabilność, skala, proporcja, analiza i interpretacja danych, podstawy programowania

Opis i realizacja
Zajęcia są prowadzone metodami warsztatowymi, uczniowie pracują w parach.
1. Uczniowie rozpoczynają od zbudowania bazowego modelu robota i przeprowadzają badanie różnych poleceń uruchamiających jego ruch, wykonując pomiary i obserwacje w jeździe „do przodu” i „do tyłu”. Prowadzący powinien zwrócić uwagę, czy uczniowie wykonują ćwiczenie metodą prób i błędów, czy może zauważyli proporcjonalność między liczbą obrotów / kątem obrotu a odległością pokonywaną przez robota.
2. Kolejną częścią zadania będzie opanowanie precyzyjnego skręcania robotem. Uczniowie – wykonując opisane w materiałach ćwiczenia – będą badać różne sposoby na osiągnięcie precyzyjnego obrotu. Warto zwrócić uwagę uczniów na różne czynniki, które mogą wpływać na dokładność obrotu, takie jak szybkość ruchu, wielkość kół, podłoże, rozstaw kół, a nawet poziom naładowania baterii. Jedno z ćwiczeń polega na przeprowadzeniu obliczeń pozwalających na obrócenie robota o konkretne kąty i jest przeznaczone dla grup o wyższym poziomie zaawansowania.
3. Wyzwanie podsumowujące spotkanie: grupy rywalizują, programując robota tak, by rozwiązał prosty labirynt w najkrótszym możliwym czasie. Uczniowie prezentują efekty swojej pracy.
Swoje eksperymenty uczniowie powinni dokumentować, korzystając z narzędzi wbudowanych w oprogramowanie EV3 Lab, zgodnie z sugerowaną procedurą.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Dla osób pracujących szybciej prowadzący powinien przewidzieć dodatkowe wyzwania lub wy-korzystać ich umiejętności do wspierania grup, które pracują wolniej. Grupy, w których uczestnicy będą mieli kompetencje związane z programowaniem na poziomie min. średniozaawansowanym, powinny tworzyć programy w języku tekstowym.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: instrukcja w formie audiodeskrypcji; programowanie w języku tekstowym (ze wsparciem narzędzi do czytania zawartości ekranu).

Scenariusz 3 – Czujniki w działaniu – 2hh

Cel ogólny
Zdobycie / rozwój kompetencji związanych z analizowaniem i efektywnym rozwiązywaniem za-dań, prezentowanie efektów pracy

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • Potrafi konstruować wyjaśnienia i projektować rozwiązania problemów.
  • Używa odpowiednich narzędzi do rozwiązywania problemów.
  • Wykorzystuje modelowanie matematyczne w projektowaniu rozwiązań.
  • Potrafi wykorzystać czujniki: koloru i odległości w swoich programach i konstrukcjach.
  • Rozumie i potrafi wyjaśnić, jak działają używane czujniki.

Treści
Fale i ich zastosowania w technologiach transferu informacji; skala, proporcja; Czujniki – zmysły robota; Programowanie stanowe

Opis i realizacja
Zajęcia są prowadzone metodami warsztatowymi, uczniowie pracują w parach.
1. Uczniowie konstruują robota wyposażonego w moduł czujnika odległości, moduł czujnika światła / koloru oraz chwytak.
2. Korzystają z przykładowych programów i modyfikują je, przeprowadzając eksperymenty związane z badaniem działania ultradźwiękowego czujnika odległości. Rolą prowadzącego jest zwrócić uwagę na to, czy uczestnicy wyciągają poprawne wnioski co do działania przykładowych programów i czy korzystają z poprawnej terminologii podczas dokumentowania eksperymentów.
3. W drugiej części zajęć uczniowie przechodzą do badania czujnika światła / koloru. Kolejne eksperymenty są zaprojektowane tak, by mogli zapoznać się z podstawowymi trybami pracy czujnika. W tej części również ważne jest zweryfikowanie przez prowadzącego wyciąganych wniosków i używanej podczas dokumentowania pracy terminologii.
4. Wyzwanie podsumowujące zajęcia – uczniowie modyfikują robota i jego program tak, żeby wykonać czynność złożoną, polegającą na zabraniu a potem dostarczeniu obiektu w określone miejsce. Uczniowie prezentują efekty swojej pracy.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Dla osób pracujących szybciej prowadzący powinien przewidzieć dodatkowe wyzwania lub wy-korzystać ich umiejętności do wspierania grup, które pracują wolniej. Grupy, w których uczestnicy będą mieli kompetencje związane z programowaniem na poziomie min. średniozaawansowanym, powinny tworzyć programy w języku tekstowym.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: instrukcja w formie audiodeskrypcji; programowanie w języku tekstowym (ze wsparciem narzędzi do czytania zawartości ekranu).

Scenariusz 4 – Śledzenie linii i żyroskop – 2h

Cel ogólny
Zdobycie / rozwój kompetencji związanych z analizowaniem i efektywnym rozwiązywaniem za-dań, prezentowanie efektów pracy.

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • Potrafi konstruować wyjaśnienia i projektować rozwiązania problemów.
  • Używa odpowiednich narzędzi do rozwiązywania problemów.
  • Wykorzystuje modelowanie matematyczne w projektowaniu rozwiązań.
  • Rozumie i wykorzystuje w swoich programach pętle i instrukcje warunkowe.
  • Potrafi wykorzystać czujniki: koloru i żyroskopowy w swoich programach i konstrukcjach.
  • Rozumie i potrafi wyjaśnić, jak działają używane czujniki.

Treści
Fale i ich zastosowania w technologiach transferu informacji; skala, proporcja; Czujniki – zmysły robota; Algorytmy; Programowanie: pętle i instrukcje warunkowe.

Opis i realizacja
Zajęcia są prowadzone metodami warsztatowymi, uczniowie pracują w parach.
1. Pierwsza część zajęć rozpoczyna się od analizy przykładowego programu, który pozwala na proste śledzenie czarnej linii na białym tle. Kluczowe dla działania jest tu poprawne ustalenie wartości granicznej natężenia światła. W kolejnym krokach uczniowie będą sprawdzać, jaki wpływ ma moc silników na śledzenie linii oraz tworzyć programy, które będą kończyć się po zadanym czasie, liczbie powtórzeń pętli i po napotkaniu przeszkody. Uczniowie powinni dokumentować przeprowadzane eksperymenty. Podsumowaniem zadania jest podzielenie się efektami pracy z pozostałymi uczestnikami.
2. Uczniowie sprawdzą najpierw działanie przykładowego programu wykorzystującego wbudowany w robota żyroskop, a następnie przejdą do realizacji założonych zadań. W czasie ćwiczeń uczniowie powinni odkryć, że dokładność obrotów zależy od szybkości robota, więc obniżenie mocy silników będzie miało pozytywny wpływ na precyzję ruchów.
3. Wyzwanie podsumowujące zajęcia – wyścigi robotów śledzących linię. Uczniowie modyfikują robota i jego program a następnie prezentują efekty swojej pracy.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Grupy pracujące szybciej powinny zostać zachęcone przez prowadzącego do podjęcia próby zoptymalizowania przykładowego algorytmu śledzenia linii (np. algorytmy liniowe, wykorzystywanie proporcjonalnego sterowania, dla grup z dobrze rozwiniętym aparatem matematycznym możliwe jest wprowadzenie śledzenia linii w oparciu o sterowanie PID). W części związanej z badaniem żyroskopu dodatkowe ćwiczenia mogą obejmować programy, które będą poruszały robotem po torze w kształcie konkretnych figur geometrycznych. Grupy, w których uczestnicy będą mieli kompetencje związane z programowaniem na poziomie min. średniozaawansowanym, powinny tworzyć programy w języku tekstowym.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: instrukcja budowy w formie audiodeskrypcji; programowanie w języku tekstowym (ze wsparciem narzędzi do czytania zawartości ekranu).

Scenariusz 5 – Budowa maty edukacyjnej – 2h

Cel ogólny
Rozwój umiejętności związanych z analizowaniem problemów i zadań oraz szukaniem różnych dróg ich rozwiązania.

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • Zna poszczególne modele na macie edukacyjnej.
  • Potrafi wytłumaczyć działanie tych modeli.

Treści
Mechanika, maszyny proste (przekładnie, dźwignie), mechanizmy złożone. Budowanie z wykorzystaniem instrukcji.

Opis i realizacja
Zajęcia są prowadzone metodami warsztatowymi, uczniowie pracują w parach.
Spotkanie poświęcone jest na właściwe przygotowanie maty konkursowej. Uczniowie w tym czasie powinni zbudować poszczególne elementy wyzwań, znajdujących się na macie, a także przeanalizować, jak działają poszczególne modele. Jest to czas na wstępną ocenę poziomu trudności misji oraz wspólne zaplanowanie kolejności podejść do rozwiązania zadań na następnych spotkaniach. Każda para powinna mieć przypisane do zbudowania 2-3 modele z maty edukacyjnej.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Grupy pracujące szybciej powinny wesprzeć grupy pracujące wolniej, przydzielenie poszczególnych zadań przez prowadzącego powinno wynikać z zaobserwowanych wcześniej umiejętności konstrukcyjnych.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: instrukcja budowy w formie audiodeskrypcji. W przypadku uczestników z zaburzeniami rozwojowymi ze spektrum autyzmu można – podczas tych zajęć – wprowadzić pracę w parach, obserwując interakcje uczestników i odpowiednio reagując na sytuację.

Scenariusz 6 – Rozwiązywanie wyzwań (cz. 1 – cz. 6) – 12h

Cel ogólny
Rozwój umiejętności analizowania problemów oraz wyboru najefektywniejszej drogi rozwiązania.

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • Potrafi wykorzystywać inżynierskie metody pracy do rozwiązywania problemów i zadań.
  • Zna kryteria oceniania w konkursie FLL – konkurencja „Robot Game”.
  • Zna kryteria oceniania w konkursie FLL – konkurencja „Projekt robota”.
  • Potrafi zaprezentować i uargumentować strategię rozwiązywania poszczególnych wyzwań.

Treści
Praca metodą inżynierską, analizowanie problemów, budowanie strategii, dokumentowanie pracy; podział zadań, zarządzanie pracą.

Opis i realizacja
Zajęcia są prowadzone metodami warsztatowymi, uczniowie pracują w parach.
1. Zajęcia rozpoczynają się od przeanalizowania wyzwań konkursowych. Uczniowie powinni zapoznać się z opisem i warunkami punktowania dla wszystkich misji oraz dla konkurencji „Projekt robota”.
2. Zadaniem uczniów będzie znalezienie najbardziej optymalnych rozwiązań dla zaprezentowanych wyzwań i udokumentowanie tej pracy.
3. Rolą prowadzącego jest stworzenie warunków do pracy, nic więcej. Powstające rozwiązania powinny być efektem pracy uczniów.
4. Prowadzący zapoznaje uczniów z inżynierską metodą pracy w powtarzającym się cyklu: analiza, projektowanie, prototyp, testowanie, ewaluacja.
5. Być może uczniowie postanowią pracować w mniejszych grupach, odpowiedzialnych za po-szczególne misje.
6. Prowadzący powinien zwracać uwagę, na to, czy postęp prac jest dokumentowany. Dzięki temu będzie można – jeśli zajdzie taka potrzeba – wrócić do wcześniejszej konstrukcji lub poprzedniej wersji programu sterującego.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Podział na grupy w tej części szkolenia będzie wynikał z autonomicznej decyzji uczestników. Rolą prowadzącego zajęcia jest umożliwienie pracy w takim formacie. Należy tylko zwrócić uwagę na to, czy wszyscy uczestnicy mają przydzielone zadania. Grupy, w których uczestnicy będą mieli kompetencje związane z programowaniem na poziomie min. średniozaawansowanym, powinny tworzyć programy w języku tekstowym.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: programowanie w języku tekstowym (ze wsparciem narzędzi do czytania zawartości ekranu).

Scenariusz 7 – Projekt badawczy (cz. 1 – cz. 3) – 6h

Cel ogólny
Rozwój umiejętności definiowania, analizy i efektywnego rozwiązywania problemu, prezentacja efektów pracy.

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • Zadaje trafne pytania związane z analizowanym problemem.
  • Potrafi przygotować i przeprowadzić prezentację wyników pracy.
  • Potrafi – korzystając z narzędzi CMS – zbudować stronę internetową z informacjami na wybrany Temat.
  • Zna i wykorzystuje narzędzia komunikacyjne TIK.

Treści
Publikacja materiałów w sieci Internet; tworzenie treści; komunikacja z wykorzystaniem sieci Internet – telekonferencja; podział zadań; zarządzanie pracą.

Opis i realizacja
W czasie przygotowań do konkursu drużyna musi wybrać Temat projektu badawczego, który będzie prezentować. W materiałach dla prowadzących organizator konkursu sugeruje możliwe punkty startowe, od których można rozpocząć pracę. Po zapoznaniu się z materiałami drużyna określa szczegółowy problem badawczy, który postanowi zgłębić i przygotowuje jego analizę oraz prezentację (w postaci strony internetowej dla potencjalnych beneficjentów oraz w wybranej przez siebie formie do pokazani podczas zawodów). Warto rozpocząć od dokładnego zapoznania się z kryteriami oceny tej części konkursu. Podczas konkursu drużyna będzie miała 5 minut na przedstawienie swojej pracy, kolejne 5 minut zostanie wykorzystane przez sędziów na zadawanie pytań dotyczących projektu i szczegółów technicznych.
Prowadzący powinien pomóc w znalezieniu kontaktu ze specjalistami w dziedzinach związanych z projektem. Lokalny biznes, uczelnie, Polska Akademia Nauk, międzynarodowe autorytety – jest wiele możliwości, a dostępne technologie ułatwiają komunikację.
Rolą prowadzącego jest też przekazanie wiedzy związanej z zasadami publikacji materiałów, powinny tu pojawić się takie kwestie, jak: prawo autorskie, licencje i korzystanie z nich, wykorzystywanie treści multimedialnych oraz bezpieczeństwo w sieci.

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Podział na grupy w tej części szkolenia będzie wynikał z autonomicznej decyzji uczestników. Rolą prowadzącego zajęcia jest umożliwienie pracy w takim formacie. Należy tylko zwrócić uwagę na to, czy wszyscy uczestnicy mają przydzielone zadania.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: wykorzystanie narzędzi do czytania zawartości ekranu.

Scenariusz 8 – Przygotowanie do startu – 2h

Cel ogólny
Rozwój umiejętności prezentowania wyników pracy

Cele szczegółowe
Po zakończeniu szkolenia uczestnik:

  • Potrafi przeprowadzić prezentację swojej pracy
  • Potrafi używać merytorycznych argumentów w trakcie rozmowy o wykorzystanych rozwiązaniach konstrukcyjnych i programistycznych.
  • Potrafi ocenić w sposób konstruktywny wypowiedź lub prezentację.

Treści
Prezentacje; multimedia; Ewaluacja pracy; Praca w grupie; Podział zadań

Opis i realizacja
1. Podczas ostatniego spotkania należy podsumować pracę w ramach poszczególnych zadań, przetestować robota i programy sterujące. To również świetny moment na próbę generalną prezentacji Projektu Badawczego.
2. Warto wspólnie zastanowić się, jak przygotować robota do transportu na miejsce konkursu.
3. Dobrym podsumowaniem całego cyklu zajęć może być wykonanie któregoś z ćwiczeń z Pracy Grupowej (np. „Wieża z makaronu i pianek” lub „Grupowe kalambury”, według opisów z materiałów konkursowych)

Uwzględnienie poziomów zaawansowania uczestników
Podział na grupy w tej części szkolenia będzie wynikał z wcześniejszych, autonomicznej decyzji uczestników. Rolą prowadzącego zajęcia jest umożliwienie pracy w takim formacie. Należy tylko zwrócić uwagę na to, czy wszyscy uczestnicy mają przydzielone zadania.

Dodatkowe informacje
W przypadku grup w których będą osoby z różnymi rodzajami niepełnosprawności prowadzący powinien dopasować przestrzeń i wykorzystywane narzędzia do możliwości fizycznych i poznawczych uczestników. Możliwe modyfikacje: wykorzystanie narzędzi do czytania zawartości ekranu, wykorzystanie tekstowych języków programowania.